meble sklep
 
Koszyk jest PUSTY
 
 

Podaj swój adres e-mail

sztuka cięcia drzew owocowych


Najnowsze metody cięcia, cięcie odnawiające stosowane przy intensywnej uprawie jabłoni, śliw, wiśni i czereśni
Powiadom gdy będzie dostępny
E-mail   Telefon
Autor: Augustyn Mika
Tytuł: SZTUKA CIĘCIA DRZEW OWOCOWYCH
Rok wydania: 2003
Miejsce wydania: Warszawa
Oprawa: miękka
Format: 145x205 mm
Ilość stron: 137
Międzynarodowy Standardowy Numer Książki: ISBN 83-89211-65-3

Opis
Spis treści

SZTUKA CIĘCIA DRZEW OWOCOWYCH

Prof. dr hab. Augustyn Mika jest pracownikiem Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Skierniewicach. Swoją karierę zawodową zaczynał 40 lat temu od praktyki w znanym instytucie Sadownictwa East Malling w Anglii, gdzie uczył się formowania i cięcia drzew owocowych. Po dwuletniej praktyce rozpoczął w instytucie w Skierniewicach badania nad sposobami formowania i cięcia koron, przyspieszającymi owocowanie młodych drzew. Wprowadził do szerokiej praktyki przyginanie pędów, które znacznie skracało okres oczekiwania na plon w młodych sadach. Jest znanym propagatorem uprawy drzew karłowych i autorytetem w zakresie modelowania sadu, formowania koron wrzecionowych, osiowych, szpalerowych i rozpinanych. Ostatnio propaguje nowe metody uprawy śliw, wiśni i czereśni polegające na gęstym sadzeniu drzew i oryginalnym sposobie formowania koron i cięcia. Prof. Augustyn Mika jest znanym popularyzatorem wiedzy sadowniczej. Czytelnicy prasy ogrodniczej znają go dobrze z licznych publikacji w czasopismach „Owoce Warzywa Kwiaty", „Sad Nowoczesny", „Działkowiec" i w innych. Prof. Augustyn Mika napisał kilkanaście książek, z których pozycja dotycząca cięcia drzew i krzewów owocowych była wielokrotnie wznawiana i również publikowana za granicą.

Prezentowane opracowanie pt. „Sztuka cięcia drzew owocowych" zawiera wskazówki, jak ciąć drzewa owocowe w gęsto sadzonych sadach intensywnych. Autor przedstawia w nim najnowsze metody cięcia drzew owocowych, a zwłaszcza cięcie odnawiające, stosowane przy intensywnej uprawie jabłoni, śliw, wiśni i czereśni.

W minionych dziesięciu latach zaszły olbrzymie zmiany w formowaniu i cięciu drzew owocowych. Zmiany te zostały podyktowane przez intensyfikację upraw sadowniczych, a głównie - przez gęste sadzenie drzew. Liczba sadzonych drzew na hektar wzrosła kilkakrotnie, od kilkuset do kilku tysięcy. W zwartej rozstawie, nawet poniżej 1 m w rzędzie, zaczęto sadzić najpierw karłowe jabłonie i grusze, następnie - śliwy i wiśnie, a ostatnio - także czereśnie.
 
Intensywna uprawa w zwartej rozstawie drzew pestkowych jest rewolucyjna, ponieważ większość tych drzew jest nadal szczepiona na podkładkach silnie rosnących lub półkarłowych. Tam, gdzie nie ma karłowej podkładki, wzrost i rozmiary koron utrzymywane są w ryzach przez formowanie i cięcie. Wyprowadza się korony z pionową osią (przewodnikiem) i poziomymi gałęziami, znacznie słabszymi od przewodnika. Gałęzie są zazwyczaj wymienne. Gdy osiągną wiek 3-4 lat, wycina się je i zastępuje rocznymi pędami. W książce tej Czytelnik znajdzie szczegółowe instrukcje formowania i cięcia koron najważniejszych gatunków drzew owocowych.

Rozwój sadownictwa przebiegał różnymi drogami. Na początku ubiegłego wieku dominowała w Europie ogrodnicza szkoła niemiecka propagująca uprawę silnie rosnących drzew wysokopiennych. W szkółkach produkowane były wysokopienne drzewa owocowe, przeznaczone do sadów, w których prowadzona była produkcja piętrowa. Pod koronami wysokich drzew uprawiane były zboża, ziemniaki, buraki, warzywa lub wypasane krowy i owce. Propagowane było także obsadzanie dróg drzewami owocowymi. Do tego celu produkowano w szkółkach tak zwane drzewa alejowe z pniem wysokim do 1,8 m. Drzewa sprzedawane w szkółkach miały od dwóch do pięciu lat. W tym samym czasie uprawiane były na niewielką skalę niskopienne jabłonie karłowe szczepione na rajcę (Rajka Żółta z Metz) i półkarłowe szczepione na słodce (Doucin) oraz grusze szczepione na pigwie. Drzewa karłowe i półkarłowe sadzone były w ogrodach klasztornych, dworskich i lokalnie - w niektórych regionach sadowniczych, na przykład w dolinie Loary we Francji, czy też w prowincji Emilia-Romania we Włoszech. W USA nie pochwalano gospodarki piętrowej w sadach i sadzo; no wyłącznie silnie rosnące drzewa niskopienne, roczne lub dwuletnie. Drzewa cięto silnie przez kilka lat po posadzeniu formując mocne korony zdolne do udźwignięcia dużych plonów owoców.

Wytrawni sadownicy znają tak dobrze drzewa, że nawet w okresie zimowym rozpoznają z łatwością odmiany po pokroju korony, odcieniu kory lub kształcie pędów. Początkujący sadownik odróżnia zimą jabłoń od gruszy, ale staje przed drzewem bezradny, gdy trzeba prześwietlić koronę. W takiej sytuacji można skorzystać z porady sąsiada albo instruktora lub posłużyć się poradnikiem. Naukę cięcia rozpoczyna się od zapoznania się z budową drzewa i przyswojenia kilku niezbędnych zasad. Znakomita większość. drzew owocowych jest rozmnażana w szkółkach  przez szczepienie i okulizację. Okulizacja jest jednym ze sposobów szczepienia i dlatego potocznie mówi się o drzewach  szczepionych, w odróżnieniu od drzew  nieszczepionych, rozmnażanych z siewu nasion.

W Polsce z siewu nasion otrzymuje się tylko orzechy włoskie i niektóre odmiany brzoskwiń. Pozostałe gatunki rozmnaża się przez szczepienie. W ostatnich latach rozpoczęto w Europie rozmnażanie pewnych gatunków drzew owocowych za pomocą kultur tkankowych. Metoda ta umożliwia otrzymanie uprawnych odmian na własnych korzeniach z pominięciem szczepienia. Ma to określony wpływ na sposób uprawy drzew. Odmiany uprawne szczepi się na określonych podkładkach. Podkładki mogą być rozmnażane przez siew nasion lub metodami wegetatywnymi przez sadzonki, odkłady lub inne sposoby. Jabłonie szczepi się obecnie głównie na podkładkach wegetatywnych o zróżnicowanej sile wzrostu. W Europie najbardziej popularne są podkładki hodowli angielskiej serii M i MM oraz hodowli polskiej serii P o zróżnicowanej sile wzrostu. Wśród nich znajdują się podkładki superkarłowe (M27, P22, PSS), podkładki karłowe (M9, P60, P16), półkarłowe (M7, M26, MM106, P14) i umiarkowanie rosnące (MM111). Silnie rosnąca podkładka Antonówka rozmnażana z siewu nasion jest coraz rzadziej stosowana.

Jabłonie szczepione na podkładkach superkarłowych dorastają zaledwie do wysokości 1,5 m, na karłowych - do 3 m, na półkarłowych - do 4 m. Pierwsze można posadzić nawet co 0,5 m w rzędzie, ostatnie wymagają odległości 3-4 m.

Drzewa karłowe wymagają innych metod formowania i cięcia niż drzewa półkarłowe lub silnie rosnące. Prowadzi się je przy trwałych podporach, gdyż są zbyt wiotkie i łamią się lub przewracają pod ciężarem owoców. Dobrze znoszą silne cięcie, można więc je prowadzić w formie odbiegającej znacznie od naturalnego wzrostu i pokroju. Drzewa półkarłowe nie wymagają trwałych podpór, lecz gorzej znoszą cięcie niż karłowe. Powinny być zatem prowadzone w formie, która nie odbiega zanadto od naturalnej. Drzewa silnie rosnące owocują najlepiej, gdy rosną swobodnie. Jeśli ogranicza się ich wzrost lub rozmiary koron przez cięcie, to opóźniają owocowanie i są mało przydatne do intensywnie prowadzonych sadów. Jedynie pod jabłonie istnieje mnogość podkładek o zróżnicowanej sile wzrostu.

Pod grusze istnieją podkładki karłowe (pigwa C, A, S) i silnie rosnące (siewki gruszy dzikiej). Śliwy mogą być szczepione na podkładce karłowej (Pixy), półkarłowej (P. marianna, St. Julien-GF 655-2), umiarkowanie rosnącej (Węgierka Wangenheima, Ishtara) i silnie rosnącej (siewka ałyczy). Niestety, podkładki karłowe i półkarłowe śliw mają ograniczone zastosowanie, ze względu na małą wytrzymałość mrozową lub podatność na chorobę wirusową, zwaną szarką. Czereśnie były dotąd uprawiane niemal wyłącznie na podkładkach silnie rosnących, rozmnażanych z siewu (czereśnia ptasia) lub wegetatywnie (czereśnia F12/1). Ostatnio nauka poczyniła znaczne postępy w hodowli półkartowych podkładek pod czereśnie. Do dyspozycji sadowników są podkładki karłowe PHL A i B oraz półkarłowe Gisela 5 i Colt.

Wiśnie szczepione są na siewkach antypki i na siewkach czereśni. Pierwsze rosną nieco słabiej, lecz nie odgrywa to większej roli, gdyż wszystkie tworzą małe korony odpowiednie do intensywnej uprawy. Kiedy odmiana uprawna jest zaszczepiona na podkładce tuż nad ziemią, to z odmiany, czyli ze zraza, powstaje pień i korona drzewa, natomiast podkładka tworzy jego system korzeniowy. Szczepienie powinno być wykonane co najmniej 10 cm nad ziemią, aby odmiana nie stykała się z podłożem i nie wypuściła własnych korzeni. Jeśli to nastąpi, odmiana usamodzielnia się, zaś podkładka przestaje odgrywać rolę skarlającą.

Niekiedy odmianę szczepi się wysoko nad ziemią (0,5 do 1 m) i wówczas pień wytworzony jest z podkładki, zaś odmiana tworzy tylko koronę. Taka konstrukcja drzewa jest pożądana, gdy istnieje zamiar wykorzystania dobrych cech podkładek, ich wysokiej wytrzymałości na mróz lub odporności na choroby kory i drewna.

Podwójne szczepienie stosuje się również wtedy, gdy podkładka wykazuje niezgodność w stosunku do zraza i nie chce się z nim zrosnąć. Między podkładkę i zraz wszczepia się tak zwaną pośrednią. Pośrednia jest skrawkiem pędu pobranym z odmiany, która dobrze się zrasta zarówno z podkładką, jak i ze zrazem. Przy szczepieniu niektórych odmian grusz na pigwie pośrednią są skrawki pędu z odmiany Bera Hardy. Wysokość pnia drzewa zależy wyłącznie od sposobu formowania. W sadach towarowych uprawia się głównie drzewa niskopienne, które mają pień, wysokości od 0,5 do 0,7 m. Jest to wysokość praktyczna umożliwiająca łatwą pielęgnację gleby pod koronami. W ogródkach i obejściach gospodarczych sadzi się niekiedy drzewa półpienne (pień w granicach 0,7-1 m) lub wysokopienne (pień powyżej 1 m). Owocują one później niż drzewa niskopienne i wydają początkowo niższe plony. Sadzenie drzew piennych ma uzasadnienie, jeśli oprócz owocowania pełnią rolę zieleni przydomowej. Wysoki pień umożliwia ruch ludzi i sprzętu pod koronami drzew.

Przy niewielkim wysiłku każde drzewo można uformować z przewodnikiem, czyli centralnym, pionowym konarem, tworzącym przedłużenie pnia. Na przewodniku osadzone są konary, które rozwidlają się w gałęzie, drobne gałązki i pędy owoconośne. Jeśli korona nie ma przewodnika, to konary  wyrastają  na szczycie pnia. Drzewo z przewodnikiem jest bardzo przydatne do sadu gęsto sadzonego.

Trwałość konstrukcji korony zależy w dużym stopniu od kąta, pod jakim konary osadzone są na przewodniku. Jeśli kąt między przewodnikiem, a konarem jest zbliżony do prostego, to powiązanie konaru z przewodnikiem jest mocne. Konar taki nie oderwie się pod ciężarem owoców. Jeśli natomiast kąt jest ostry, to powiązanie jest słabe. Konar łatwo odrywa się podczas obfitego owocowania. W dodatku konary z ostrym kątem rozwidlenia mają skłonność do intensywnego wzrostu i późnego owocowania, natomiast konary z szerokim kątem rozwidlenia mają skłonność do umiarkowanego wzrostu i wczesnego owocowania. U drzew pestkowych ostre kąty rozwidleń są często miejscem rozwoju chorób kory i drewna, niszczących całe drzewo.

Wiosną pąki na szczycie pędów wyrastają w pędy długie, zwane długopędami, zaś pąki niżej leżące tworzą pędy krótkie, zwane krótkopędami. Pędy długie i krótkie nie różnią się budową anatomiczną, a jedynie skłonnością do wzrostu i owocowania. Długopędy mają większą skłonność do wzrostu, podczas gdy krótkopędy - do owocowania. U jabłoni duża proporcja krótkopędów do długopędów sprzyja obfitemu owocowaniu. Dla celów praktycznych pędy do 20 cm określa się jako krótkopędy, natomiast pędy powyżej 20 cm jako długopędy.

Przy silniejszym cięciu drzew wyrastają silne, pionowe pędy na pniu, przewodniku i u nasady konarów, zwane potocznie wilkami. Wilki również nie różnią się anatomicznie od innych rodzajów pędów. Jeśli wilków wyrosło latem dużo, to tworzą one swoisty parasol zacieniający niżej położoną owoconośną część korony. Dlatego wycina się je. Można także stosować gotowy preparat Arbosal PA, do smarowania po cięciu, aby nie wyrastały wilki. Wilki pozostawione na drzewie tworzą pąki kwiatowe w drugim roku i owocują.

Rozgałęzianie się pędów zależy od ich położenia. Pędy rosnące pionowo wydają najsilniejsze przyrosty z pąków szczytowych. Im pąk leży niżej na pędzie, tym słabszy tworzy przyrost. Jeśli pęd pionowy przygnie się i nada mu położenie skośne, to pąki wytworzą przyrosty, podobnej długości, na całej długości pędu. Pęd przygięty do położenia poziomego lub zwisłego tworzy najdłuższe przyrosty u nasady, a nie u wierzchołka.

Wstęp

Formowanie koron zaczyna się w szkółce

Drzewo owocowe jako przedmiot formowania i cięcia

Skutki cięcia drzew
Wpływ cięcia na wzrost drzew
Wpływ cięcia na tworzenie się pąków kwiatowych i owocowanie
Wpływ cięcia na regularność owocowania i jakość owoców
Wpływ cięcia na zdrowie drzew

Skutki przyginania pędów

Formy koron drzew owocowych
Korony przewodnikowe
Korony rozpinane
Korony kotłowe i pucharowe
Korony szpalerowe

Metody cięcia drzew owocowych
Prześwietlanie
Cięcie odnawiające
Cięcie na krótkopędy

Terminy cięcia drzew owocowych

Narzędzia do cięcia drzew

Technika cięcia

Organizacja i wydajność pracy przy cięciu

Utylizacja ściętych gałęzi

Podpory dla drzew owocowych

Prowadzenie jabłoni i grusz w formie wrzecionowej
Pierwszy rok formowania korony wrzecionowej
Drugi rok formowania korony wrzecionowej
Trzeci i czwarty rok formowania korony wrzecionowej
Cięcie koron wrzecionowych po zakończeniu formowania

Formowanie i cięcie jabłoni zależnie od charakteru ich wzrostu
Formowanie i cięcie silnie rosnących odmian jabłoni o sztywnych pędach
Formowanie i cięcie słabo rosnących odmian jabłoni o wiotkich pędach
Formowanie i cięcie odmian jabłoni owocujących na końcach pędów
Formowanie i cięcie grusz uwzględniające cechy ich wzrostu

Prowadzenie jabłoni karłowych w formie wysmukłej korony wrzecionowej i superwrzecionowej

Prowadzenie półkartowych jabłoni w formie osiowej z cięciem odnawiającym

Prowadzenie karłowych grusz w formie sznurów

Prowadzenie jabłoni i grusz w formie rozpinanej
Podpory dla koron rozpinanych
Formowanie i cięcie koron rozpinanych

Prowadzenie śliw w formie wrzecionowej i szpalerowej z cięciem letnim
Formowanie i cięcie koron wrzecionowych śliw
Formowanie i cięcie koron szpalerowych śliw

Prowadzenie czereśni w formie wrzecionowej i stożkowej 

Prowadzenie czereśni w formie szpalerowej 

Intensywna uprawa wiśni z cięciem odnawiającym 

Formowanie i cięcie koron wiśni w sadzie gęsto sadzonym 

Formowanie i cięcie wiśni sadzonych w umiarkowanym zagęszczeniu 

Formowanie i cięcie brzoskwiń 

Cięcie starych jabłoni i grusz

Zbliżone produkty
Z kategorii:
Wydawnictwo:
|
Zamów telefonicznie
Zamówienia możecie Państwo składać drogą telefoniczną pod numerami:
017 851 83 43
017 250 28 10 fax
Komentarze użytkowników:
Opinie
Bardzo cieszymy się z zaufania jakim nas Państwo obdarzacie, cenimy wszystkie rzetelne uwagi i sugestie, także te krytyczne
Zamów telefonicznie
Zamówienia możecie Państwo składać drogą telefoniczną pod numerami:
017 851 83 43
Online: 1
Copyright © 2004-2014 meble.pl Wszystkie prawa zastrzeżone. Korzystanie z portalu oznacza akceptacje Regulaminu
do góry